“Czy pogrzeb świecki odbywa się w kościele?” – to pytanie, które niejednokrotnie zadają sobie osoby, rozważające ten sposób pochówku. Części z nas zależy z jednej strony na pogrzebie w świątyni – z drugiej jednak pogrzeby świeckie nie od dziś kojarzone są z wyniosłą atmosferą, chwytającymi za serce przemowami i koncentracją na wdzięczności za życie Zmarłego. Jednak – jak sama nazwa wskazuje – pogrzeb świecki jest pozbawiony elementów, związanych z religią. To uroczystość prowadzona nie przez kapłana – a mistrza ceremonii, która odbywa się zwykle w domu pogrzebowym, na cmentarzu komunalnym bądź przy samym grobie Osoby zmarłej. Choć pogrzeb świecki nie odbywa się w kościele – zyskuje coraz to większą popularność. Dzieje się tak naturalnie za sprawą rosnącej liczby osób niereligijnych – które, zgodnie z własnym sumieniem, chcą pozostać wierne swoim przekonaniom. Co warto wiedzieć o pogrzebie świeckim, w jaki sposób się odbywa oraz dlaczego wielu z nas uznaje go za wyjątkową ceremonię?
Jak przebiega ceremonia pogrzebu świeckiego?
Ponieważ pogrzeb świecki nie łączy się z mszą czy nabożeństwem w kościele, ma nieco inny przebieg niż uroczystość katolicka (czy związana z jakimkolwiek innym wyzwaniem). Pierwszy etap to najczęściej pożegnanie z Osobą zmarłą w domu pogrzebowym. To czas refleksji, wspólnego słuchania lubianej przez Zmarłego muzyki, obejrzenia prezentacji i filmów z Jego życia, wygłoszenia przemowy przez członków rodziny czy przyjaciół. To moment, w którym często płyną łzy wzruszenia – ale i te wynikające z wielkiej wdzięczności za czas, jaki dany było spędzić nam ze Zmarłym. Kolejny, drugi etap odbywa się już przy grobie. To właśnie wtedy następuje moment złożenia kwiatów oraz wygłoszenia podziękowań dla uczestników pogrzebu. W zależności od preferencji rodziny – ceremonia może mieć zarówno bardziej rozbudowany charakter, jak i bazujący na intymnej, kameralnej atmosferze. Dzięki temu, że scenariusz uroczystości ustalany jest z mistrzem ceremonii – uczestniczący w pogrzebie najbliżsi nie muszą obawiać się pominięcia ważnego dla nich i osoby Zmarłej elementu.
Pogrzeb świecki – sposób na upamiętnienie Zmarłego
Dlaczego pogrzeby świeckie cieszą się rosnącym zainteresowaniem? W trakcie pogrzebów katolickich i tych związanych z innymi wyznaniami – niejednokrotnie można usłyszeć, że kapłan nie skupia się na życiu zmarłego, ale na samym w sobie przebiegu uroczystości. W odróżnieniu od tego rodzaju pogrzebów, ceremonia świecka przywiązuje dużą wagę do tego, aby skupić się właśnie na życiu Osoby zmarłej. Podczas przemowy zarówno samego w sobie mistrza ceremonii, jak i bliskich (na Ich wyraźne życzenie) – omawia się najważniejsze wydarzenia z życia Zmarłego, wartości, jakimi kierował się w życiu, to, jakim był człowiekiem. Podczas wspomnień, którymi dzieli się rodzina i przyjaciele, smutek naturalnie zmienia się w poczucie wdzięczności – osoby uczestniczące w pogrzebie uświadamiają sobie, jak wiele pięknych chwil spędzili ze Zmarłym i czego się od Niego nauczyli. To niezwykle wzruszająca uroczystość, która nie skupia się na smutku, tęsknocie, rozpaczy – choć naturalnie one także są jej elementem – ale pokazuje żywot Zmarłego szerzej, z ukierunkowaniem na to, jak wiele wspaniałych rzeczy wydarzyło się przez ten czas.
Dla kogo jest pogrzeb świecki?
Pogrzeb świecki to nie tylko sposób pochówku, który z oczywistych względów wybierają osoby niewierzące – ale również wszyscy ci z nas, którzy nie utożsamiają się z żadnym wyzwaniem, a przy tym chcą zostać pochowani z należytym szacunkiem. Na pogrzeb świecki decydują się zazwyczaj osoby, które nie chcą ceremonii kościelnej oraz nie korzystały z niej za życia. Pogrzeb świecki doskonale wpisuje się też w oczekiwania osób, którym zależy na neutralnej, skupionej na życiu Zmarłego i wspomnieniach o Nim, uroczystości – a nie na samych w sobie obrzędach religijnych. Jak podają dostępne statystyki – każdego roku na tego rodzaju pogrzeb decyduje się od około 16 do nawet 25 tysięcy osób. Dla porównania, w 2018 roku było to około 8 tysięcy pogrzebów świeckich w skali roku. Nie ulega wątpliwości, że tendencja ta będzie wzrastać – między innymi ze względu na inny wzrost: osób, które opuszczają szeregi kościoła i innych wspólnot religijnych.
Czy pogrzeb świecki można połączyć z katolickim?
Jeśli chodzi o sposób pochówku Osoby zmarłej – coraz częściej można zaobserwować nie tylko wybór pogrzebu świeckiego, ale także jego połączenia z uroczystością religijną. Choć w praktyce nie jest to jeden, “wspólny” pogrzeb – sporo osób decyduje się najpierw na Mszę w kościele bądź inne, związane z ich religią nabożeństwo, a następnie na udział mistrza ceremonii na cmentarzu. Czasem możemy zaobserwować również udział kapłana w krótkim obrzędzie religijnym oraz – kolejno – mistrza ceremonii w uroczystości świeckiej, pełnej wspomnień o Zmarłym. Tego rodzaju kompromis sprawdzi się osobom, którym zależy na pobłogosławieniu trumny bądź urny – a następnie na przeprowadzeniu pogrzebu w atmosferze spokoju, wdzięczności, nostalgii. Choć kościół katolicki zwykle preferuje formę w pełni religijną – mieszana małymi krokami staje się standardem na wielu cmentarzach. Wybierając formę pochówku dla siebie warto zastanowić się przede wszystkim nad tym, na czym najbardziej nam zależy w trakcie jego trwania – czy interesują nas kwestie związane z religijnymi aspektami (na przykład modlitwa przy grobie czy czytanie Pisma Świętego), czy też te związane bezpośrednio z życiem, jakie przebyliśmy będąc z naszymi bliskimi i przyjaciółmi.
Pogrzeb świecki – uroczystość, która na długo zapada w pamięci
Pogrzeb świecki to jedna z tych form pogrzebu, o której można usłyszeć wiele ciepłych słów ze strony rodziny i przyjaciół. To pogrzeb, który wspomina się długo po zakończeniu – z interesującymi elementami, takimi jak zdjęcia, video czy muzyka. Dzięki możliwości zaaranżowania pogrzebu świeckiego od A do Z według preferencji Zmarłego bądź Jego rodziny – możemy być pewni, że nie będzie dwóch takich samych uroczystości. Nawet jeśli tworzenie mowy pogrzebowej wydaje się być wyzwaniem – z pomocą przychodzi doświadczony mistrz ceremonii, który ujmuje w niej wszystko to, co zajmowało najważniejsze miejsce w życiu Zmarłego. To uroczystość pełna empatii, wdzięczności, spokoju – poniekąd podsumowująca Jego czas z bliskimi i przyjaciółmi za życia. Wybierając tę formę pogrzebu – możemy liczyć na wydarzenie, które na długo pozostanie w pamięci naszych bliskich, a przy tym pomoże im przemienić smutek i ból w poczucie szczęścia i spełnienia.
