Jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, dzwoń pod 112 lub 999 i rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową. Włącz tryb głośnomówiący i stosuj się do wskazówek dyspozytora. Poproś drugą osobę o przyniesienie AED, jeśli jest dostępny. Pojedyncze, nieregularne westchnięcia nie oznaczają prawidłowego oddechu. Nie czekaj na zakład pogrzebowy ani na wizytę w celu wystawienia dokumentu.
Jeżeli nie wiesz, czy oddech jest prawidłowy, wezwij pomoc ratunkową. Zadbaj również o bezpieczeństwo miejsca zdarzenia. Szczegółowe wskazówki: pierwsza pomoc według Ministerstwa Zdrowia.
Dalsza część poradnika dotyczy formalności po stwierdzeniu zgonu przez uprawnioną osobę. Sam brak reakcji, ocena tętna lub wyglądu źrenic przez bliskich nie zastępują takiego stwierdzenia. W sytuacji niepewności pierwszeństwo ma pomoc ratunkowa.
Stwierdzenie zgonu w domu i karta zgonu
W sprawie stwierdzenia zgonu skontaktuj się z lekarzem, który leczył bliską osobę w ostatniej chorobie, albo z placówką prowadzącą jej leczenie. Jeśli bliski był objęty opieką hospicjum domowego, skorzystaj z przekazanej rodzinie instrukcji kontaktu. Gdy tej ścieżki nie da się zastosować, ustalenie właściwej osoby wymaga procedury przewidzianej w przepisach; nie należy zakładać, że każdy dyżur medyczny wystawia kartę zgonu.
Uprawnienia obejmują również kierownika zespołu ratownictwa medycznego, jeżeli zgon nastąpił w trakcie akcji medycznej. W innych przypadkach ustawa przewiduje oględziny przez lekarza lub, przy jego braku, osobę powołaną przez właściwego starostę. Podstawa: art. 11 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Nie jest prawidłowe ogólne twierdzenie, że zgon zawsze może stwierdzić wyłącznie lekarz.
Noc, weekend i odbiór dokumentu w Warszawie
Pora dnia nie zmienia zasad wzywania pomocy w zagrożeniu życia. Po stwierdzeniu zgonu zapytaj osobę lub placówkę prowadzącą sprawę, kto sporządza kartę, gdzie ją odebrać i jakie dokumenty przygotować. Jeśli lekarz prowadzący jest niedostępny, poproś placówkę o wskazanie dalszej ścieżki; o lokalną organizację stwierdzania zgonów można zapytać także urząd właściwy dla miejsca zdarzenia. Sam adres punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej nie potwierdza możliwości załatwienia tam tej sprawy.
Warszawski Meditrans publikuje osobne zasady wydawania kart przez własną stację i wyraźnie odróżnia je od dokumentów wystawionych przez NiŚOZ, szpitale lub inne zespoły. Przed udaniem się do punktu sprawdź aktualny komunikat Meditrans i ustalenia przekazane w konkretnej sprawie. Nie zakładaj, że jeden punkt wydaje wszystkie karty zgonu z Warszawy.
Zgon w szpitalu lub hospicjum
Poproś personel placówki o informację dotyczącą karty zgonu i odbioru osoby zmarłej. Zapisz miejsce, godziny oraz dokumenty wymagane przy odbiorze. Ustal z wybranym zakładem pogrzebowym sposób kontaktu z placówką. Jeżeli sprawę prowadzą policja lub prokuratura, postępuj zgodnie z przekazanymi instrukcjami dotyczącymi dalszych czynności.
Zgłoszenie zgonu w USC
Karta zgonu i akt zgonu to różne dokumenty. Akt sporządza urząd stanu cywilnego po zgłoszeniu zgonu. Warszawska procedura wskazuje kartę zgonu, dokument tożsamości osoby zmarłej i dokument osoby zgłaszającej; pełnomocnik potrzebuje także pełnomocnictwa.
Zgon zgłasza się w terminie 3 dni od wystawienia karty, a przy zgonie na skutek choroby zakaźnej w ciągu 24 godzin od zgonu. Jeśli osoba zmarła w Warszawie, sprawdź właściwe punkty i wyjątki w instrukcji USC Warszawa. Nie odkładaj tej formalności do czasu wyboru wszystkich szczegółów ceremonii.
Ustalenia z zakładem pogrzebowym
Po czynnościach medycznych można ustalić z zakładem pogrzebowym odbiór i transport osoby zmarłej oraz zakres pomocy w dokumentach. Przygotuj informację o miejscu zdarzenia, otrzymanych dokumentach, ewentualnych zaleceniach placówki lub służb i osobie do kontaktu. Termin odbioru potwierdź w rozmowie; nie wynika on automatycznie z godziny stwierdzenia zgonu.
Pozostałe decyzje dotyczące pożegnania
W kolejnym kroku można omówić wolę osoby zmarłej, miejsce pochówku, formę ceremonii i jej oprawę. Jeżeli istnieje grób rodzinny, przygotuj posiadane informacje o nim. Ustal, które czynności wykonasz samodzielnie, a do których upoważnisz zakład. Nie trzeba rozstrzygać wszystkich szczegółów podczas pierwszej rozmowy.
W trudnym momencie możesz poprosić zaufaną osobę o towarzyszenie, zapisanie ustaleń lub pomoc w kontakcie z placówką. Każda rodzina potrzebuje innego rodzaju wsparcia.
